Kontynuujemy cykl publikacji w Super Brodnicy utrwalonych w fotograficznych kadrach i zachowane na kartach pocztowych widoki Brodnicy jakiej już nie ma. Tym razem zaprezentuję kilka widoków naszego sławnego trójkątnego Dużego Rynku.
Warto może przypomnieć, że szczyt popularności kart pocztowych przypada na lata 1907 – 1918. Dzięki postępowi w technice drukarskiej i stosowaniu nowych technik druku. W czasie I wojny światowej tysiące żołnierzy korzystało z tej formy informowania rodzin o swoim miejscu pobytu. To także przyczyna, że zmagazynowane karty pocztowe pojawiają się w przesyłkach pocztowych, nawet wiele lat po ich wydrukowaniu. Dodatkowo karty pocztowe wysyłane przez pocztę wojskową – Feldpost – były zwolnione z opłaty pocztowej.
Jednym z najczęściej fotografowanych i wydawanych na kartach pocztowych widoków Brodnicy był Duży Rynek. Karty są czarno-białe, kolorowane ręcznie wydawane w różnych technikach drukarskich. Ze względu na brak miejsca i wielość takich fotografii oraz kart w dzisiejszym wydaniu pokażę tylko trzy widokówki. Do tematu jednak wrócę w najbliższych wydaniach Super Brodnicy.
Pierwsza z widokówek przedstawia widok ogólny Dużego Rynku od południa. Wydana została przez Hugo Fuhricha, który po śmierci swego ojca Adolfa (pierwszego brodnickiego wydawcy widokówek) w 1911 przejął firmę i prowadzi ją aż do początków lat czterdziestych. Pocztówka wysłana została 21 października 1914 roku do Iławy (Eylau) za pośrednictwem poczty wojskowej Feldpost. Językiem korespondencji był język niemiecki.
Kolejna karta pocztowa to przykład wykorzystywania starych kart pocztowych wiele lat po ich wydrukowaniu. Przedstawia ona widok pierzei zachodniej Dużego Rynku z kościołem ewangelickim, kamieniczkami i pomnikiem z armatami. Zdjęcie tej karty wykonano po roku 1905 a przed 1920 (rozebranie pomnika żołnierzy poległych w wojnie francusko-pruskiej 1870-1871). Karta Pocztowa wydana została przez Hugo Fuhricha. Ma już, prócz niemieckiej nazwy miasta, także polską - Brodnica nad Drwęcą. Ciekawostką jest fakt, że wysłana została z Brodnicy do Elbląga 9.10 1930 roku w języku niemieckim. Można także zobaczyć na tej karcie część kamieniczek, które zostały zniszczone w czasie II wojny i które odbudowano już w innej stylistyce architektonicznej.
Kolejne dwie karty pocztowe wykonane zostały z jednej fotografii. Jedna jest w wersji czarno- białej a druga została ręcznie pokolorowana. Kolorową prezentują obok. Postacie na pierwszym planie fotografii to prawdopodobnie fotomontaż. Dość często technika fotomontażu była wykorzystywana w tym czasie na kartach pocztowych. Widokówki wydrukowano w firmie Schaar&Dathe z Trewiru nad Mozelą, jednej z większych niemieckich drukarń. Firma ta prowadziła drukarnię, w której wykonywano karty pocztowe na eksport do Francji i Włoch. Zarówno kolorowa jak i czarno -biała zostały wysłane pocztą wojskową Feldpost, jedna do Mühlhausen w Turyngii a druga została ostemplowana brodnickim datownikiem 5 grudnia 1915 roku.
Wszystkie zaprezentowane karty pocztowe pochodzą ze zbiorów autora.
Tekst i fot. Marek Ewertowski
Napisz komentarz
Komentarze